Czym były znaki na figurkach sprzed 40 tysięcy lat?

24 lutego 2026, 10:39

Już 40 tysięcy lat temu pierwsi łowcy-zbieracze gatunku Homo sapiens, którzy dotarli do Europy, posługiwali się sekwencjami geometrycznych znaków. Z analizy przeprowadzonej przez Ewę Dutkiewicz z Museum für Vor- und Frühgeschichte w Berlinie i Christiana Bentza z Uniwersytetu Kraju Saary i Uniwersytetu w Pasawie wynika, że sekwencje te były selektywnie stosowane, a charakteryzuje ja złożoność porównywalna z najwcześniejszymi zapisami protoklinowymi.



W Twoim mózgu krążą zombosomy. Mogą przyczyniać się do choroby Parkinsona

11 lutego 2026, 10:07

Komunikacja między komórkami nerwowymi to fundamentem rozwoju i funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego. Tradycyjnie skupiano się na synapsach i neuroprzekaźnikach jako głównych mediatorach sygnałów między neuronami. Jednak coraz więcej dowodów wskazuje, że pęcherzyki zewnętrzkomórkowe (EV) — mikroskopijne „baloniki” uwalniane przez komórki — odgrywają kluczową rolę w przekazywaniu informacji molekularnej w kontekście rozwoju mózgu i chorób neurodegeneracyjnych.


Leki przeciwzapalne mogą przedłużać ból i utrudniać rekonwalescencję po operacji

12 stycznia 2026, 11:28

Standardowym postępowaniem pooperacyjnym jest podawanie pacjentowi leków przeciwzapalnych. Jednak nowe badania, przeprowadzone na Michigan State University, wskazują, że takie działanie może opóźniać rekonwalescencję i wydłużać czas, w którym pacjent odczuwa ból. Naukowcy z MSU opublikowali na łamach Journal of Pain Research artykuł, w którym informują, że myszy, którym nie podawano leków przeciwzapalnych po operacji, krócej odczuwały ból i szybciej przechodziły rekonwalescencję.


Zagadka długiego COVID-u. Jego przyczyną nie jest koronawirus, a współistniejące infekcje?

16 grudnia 2025, 08:19

Długi COVID to jedna z zagadkowych pozostałości po pandemii COVID-19. Na całym świecie miliony osób, które przeszły infekcję SARS-CoV-2, przez wiele miesięcy i lat zmagają się z mgłą mózgową, zmęczeniem, brakiem kondycji, skróceniem oddechu i innymi objawami, których obecność trudno wytłumaczyć. Grupa mikrobiologów zaproponowała na łamach eLife rozwiązanie tej zagadki. Zdaniem naukowców, za długi COVID odpowiedzialne są infekcje istniejące przez zachorowaniem na COVID lub nabyte w czasie zachorowania.


Noworodki mają wyższy poziom biomarkerów alzheimera niż ludzie chorzy

26 czerwca 2025, 12:38

Czy coś może łączyć zdrowe noworodki z osobami cierpiącymi na chorobę Alzhemera? Okazuje się, że tak. Jak donosi międzynarodowy zespół naukowy, u jednych i drugich występuje podniesiony poziom biomarkerów odpowiedzialnych za alzheimera. Mowa tutaj o fosforylowanym białku tau, a konkretnie o jego odmianie p-tau217. Jest ono od dawna wykorzystywane w testach diagnostycznych choroby Alzheimera. A noworodki mają go więcej niż cierpiący na alzheimera.


Wbrew przekonaniu, jajko jest bardziej wytrzymałe, gdy spada na bok, a nie na czubek

12 maja 2025, 12:47

Wyobraźcie sobie, że macie upuścić jajko z pewnej wysokości tak, by się nie rozbiło. W jakiej pozycji je upuścicie: by spadło na bok czy na któryś z końców? Przekonanie, że jajko jest bardziej wytrzymałe na uderzenia w jeden z końców jest tak powszechne, że mowa jest o tym i podczas szkolnych eksperymentów, i w materiałach wideo w internecie. Inżynierowie z MIT postanowili sprawdzić, czy jest to prawdą. Przeprowadzili szereg eksperymentów i odkryli, że jajko jest bardziej wytrzymałe, gdy upadnie na bok. Ich badania zostały opisane na łamach Communications Physics i pokazują, że warto weryfikować nawet od dawna „ustalone” powszechne przekonania.


Kołysanki i wspólne tańce nie są wrodzonymi zachowaniami kulturowymi

30 kwietnia 2025, 10:20

Wspólne śpiewy i tańce są uważane za jedną z cech ludzkiej kultury. Wiele badań pokazało, że zjawiska takie występują powszechnie na całym świecie. Jednak badania, przeprowadzone przez antropologów z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davies i Arizona State University, rzucają wyzwanie przekonaniu, jakoby tańce i śpiewanie kołysanek dzieciom były czymś wrodzonym. W Current Biology opisali oni wyniki badań, prowadzonych w latach 1977–2020 wśród łowców-zbieraczy Północnych Aché z Paragwaju.


Nowe odkrycie szansą dla chorych na dystrofię mięśniową Duchenne'a

14 lutego 2025, 09:24

Dystrofia mięśniowa Duchenne'a (DMD) to choroba genetyczna o niezwykle poważnych konsekwencjach, jak nieodwracalny zanik mięśni. Powodowana jest mutacją w najdłuższym ludzkim genie, kodującym dystrofinę. W wyniku mutacji tworzone są jedynie fragmenty mRNA zamiast całych mRNA. Uczeni z Instytutu Badań nad Sercem i Płucami im. Maxa Plancka wykazali, te fragmenty mRNA – za pośrednictwem procesu zwanego adaptacją transkrypcyjną – mogą zostać wykorzystane do wytwarzania dużych ilości utrofiny, kompensując brak dystrofiny.


Pierwsze kury bez receptora androgenowego pokazują, jak testosteron wpływa na rozwój płci

23 października 2024, 15:07

Naukowcy z Uniwersytetu Technicznego w Monachium i Instytutu Inteligencji Biologicznej im. Maxa Plancka jako pierwsi stworzyli kury domowe pozbawione receptora androgenowego, dzięki czemu mogli sprawdzić, jak androgenowe szlaki sygnałowe wpływają na wygląd i zachowanie obu płci tego gatunku.


W przyszłości w Warszawie wystąpią przypadki tropikalnej dengi, twierdzą brytyjscy badacze

11 września 2024, 10:05

Na całym świecie rośnie liczba przypadków chorób przenoszonych przez wektory. Najbardziej znane wektory to komary, kleszcze czy pchły. Jedną z przenoszonych przez nie chorób jest denga, której liczba przypadków zwiększyła się w ciągu ostatnich 50 lat aż 30-krotnie czyniąc ją drugą, po malarii, najbardziej rozpowszechnioną chorobą wektorową. Badacze z UK Centre for Ecology & Hydrology, Uniwersytetów w Glasgow i Reading oraz Biomathematics and Statistics Scotland opracowali model, który pozwala przewidzieć rozprzestrzenianie się w Europie komara tygrysiego (Aedes albopictus) i ryzyka lokalnych zachorowań na dengę.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy